Njemački i italijanski mediji posljednjih dana ponovo otvaraju jedno od najjezivijih poglavlja iz opsade Sarajeva – tzv. “sarajevski safari”. Pišu kako Tužilaštvo u Milanu od februara 2025. vodi intenzivnu istragu o bogatim i politički dobro povezanim ljudima koji su tokom rata plaćali ogromne sume novca da bi pucali na sarajevske civile.
Prema navodima italijanskih istražitelja, više od 200 muškaraca iz brojnih zemalja – među njima i iz Njemačke – dolazilo je u ratno Sarajevo samo radi “lova na ljude”. Njemački portal ntv prenosi da je ovaj monstruozni “aranžman” organizovala srpska vojska i separatističke strukture.
„Vikend-snajperisti“ – petkom na posao, vikendom na brda oko Sarajeva
Italijansko tužilaštvo istražuje konkretna imena, a prema pisanju ntv-a, tri italijanska državljanina već su identifikovana. Navodi se i da su mnogi „vikend-snajperisti“ bili ljudi koji su u svojim zemljama vodili normalan život – radili bi do petka, potom letjeli ili putovali na Balkan, pucali na civile, pa se vraćali kući u nedjelju navečer.
“Radilo se o osobama koje su znale rukovati oružjem. Danas bi imali između 65 i 80 godina”, piše ntv.
Ono što je pokrenulo novu istragu je tužba novinara i pisca Ezija Gavazzenija, koji tvrdi da posjeduje dokaze o tome da su između 1993. i 1995. godine izuzetno bogate i politički uticajne osobe dolazile u opkoljeno Sarajevo kako bi pucale na civile – uključujući djecu.
Prema njegovim riječima, “nije ih bilo nekoliko desetina, nego mnogo”.
Cijene “paketa” bile su astronomske: navodno se plaćalo između 300.000 i 400.000 eura, što italijanski mediji porede s cijenom trosobnog stana u Milanu. Za djecu je, kako tvrde izvori, cijena bila još veća.
Gavazzeni navodi da su u cijelu operaciju bili uključeni i pojedinci iz Španije, Francuske, Njemačke, Kanade i SAD-a. Organizacija “aranžmana” bila je profesionalna – grupe bi se okupljale u Trstu, prelazile granicu sa Srbijom, a zatim helikopterima Vojske RS prebacivane na položaje oko Sarajeva.
Dokumenti postoje, ali su strogo povjerljivi
Bivši obavještajac Armije RBiH, Edin Subašić, tvrdi da postoji zvanični dokument italijanske službe SISMI iz 1994. godine koji potvrđuje prekid „putovanja iz Trsta“, ali dokument nosi oznaku stroge tajnosti.
Zbog težine zločina, milansko tužilaštvo ih kvalifikuje kao ubistva s predumišljajem, počinjena iz posebno okrutnih i niskih pobuda, a istragu vodi specijalna jedinica karabinjera – ROS.
Ostale vijesti
Tužilaštvo je čak zatražilo dokumente i od Međunarodnog suda za bivšu Jugoslaviju u Hagu.
Subašić tvrdi da je jedan zarobljeni pripadnik Vojske RS tokom rata priznao da je lično vidio transport jedne od ovih grupa.
Njemački i evropski mediji: „Putovali iz Trsta preko Beograda, pucali sa Grbavice“
Njemački list Tagesanzeiger prenosi kako su “ratni turisti” putovali iz italijanskog Trsta u Beograd, gdje su ih preuzimali pripadnici srpskih snaga i vodili prema opkoljenom Sarajevu.
Podsjetili su i na članak italijanskog Corriere della Sera iz 1995. godine pod naslovom “Odmor u Bosni, pucnjava uključena”.
Tagesanzeiger također citira britanski Guardian, koji prenosi izjave italijanskog advokata Nicole Brigide da su “dokazi čvrsti i mogu dovesti do ozbiljne istrage”.
U isto vrijeme, njemački Bild piše da su neki od tih turista pucali na građane Sarajeva i s nebodera na Grbavici, što potvrđuju i raniji navodi iz dokumentarnih izvora.
Bild podsjeća da ovaj slučaj nije nov – 2022. godine snimljen je dokumentarni film “Sarajevo Safari” slovenačkog autora Mirana Županiča, koji je prvi detaljno prikazao ovaj monstruozni fenomen.
Prema pisanju El País, među identificiranima se nalazi i milanski biznismen, vlasnik privatne estetske klinike, kao i državljani iz Torina i Trsta.
Tužilaštvo iz Milana: „Pokrenuta istraga protiv nepoznatih počinioca“
Pod vodstvom tužioca Alessandra Gobbisa, Milano sada vodi proces protiv nepoznatih osoba. Gavazzeni je u međuvremenu predao i dodatni materijal, uključujući izvještaj bivše gradonačelnice Sarajeva Benjamine Karić.
Italijanski list La Repubblica navodi da bi uskoro trebalo početi ispitivanje prvih svjedoka.
Kontekst: Sarajevo, grad pod opsadom
Njemački Bild u svom tekstu podsjeća šta je Sarajevo tada preživjelo:
srpske snage i dijelovi JNA okružili su grad 1992. godine, formirajući prsten opsade. Građani su bili bez grijanja, struje i hrane. Svaki izlazak na ulicu bio je lutrija života i smrti.
Snajperi su bili raspoređeni na okolnim brdima, pucajući na sve što se kreće. U ratu je dva miliona ljudi protjerano, a gotovo 100.000 ubijeno ili se i danas vodi kao nestalo.
